Functions (လုပ်ဆောင်ချက်များ)

Function ဆိုတာ ဘာလဲ?

Function ဆိုတာ Code တွေကို အစုလိုက် ဖွဲ့ထားတာပါ — “ဟင်းချက်နည်း (Recipe)” တစ်ခုနဲ့ တူပါတယ်။ ဟင်းချက်နည်း တစ်ကြိမ်ရေးထားရင် ကြိုက်တဲ့အချိန်တိုင်း အဲ့ဒီနည်းအတိုင်း ချက်လို့ ရသလိုပဲ — Function ကို တစ်ကြိမ် ဖန်တီးပြီးရင် လိုတဲ့အချိန်တိုင်း ခေါ်သုံးနိုင်ပါတယ်။

ဘာကြောင့် Functions သုံးမလဲ? — DRY (Don’t Repeat Yourself) အတွက်ပါ။ Code တွေ ထပ်ခါထပ်ခါ မရေးဘဲ Function ထဲ ထည့်ပြီး လှမ်းခေါ်သုံးလိုက်တာ ဖြစ်ပါတယ်။

Function ဘယ်လို တည်ဆောက်မလဲ?

Python မှာ Function ကို def (define) Keyword နဲ့ စပါတယ်:

def say_hello():
    """ရိုးရိုး Hello ပြောသော Function"""   # ← Docstring
    print("မင်္ဂလာပါ!")
    print("Python Course မှ ကြိုဆိုပါတယ်")

# Function ကို ခေါ်သုံးခြင်း
say_hello()
say_hello()   # ကြိုက်သလောက် ခေါ်သုံးနိုင်ပါတယ်

Docstrings — Function ကိုရှင်းပြတဲ့ မှတ်ချက်

Function ထဲ ပထမဆုံး """...""" (Triple Quote) ကို Docstring လို့ ခေါ်ပါတယ်။ Function က ဘာလုပ်သလဲ ဆိုတာကို ရှင်းပြပေးတဲ့ Documentation ပါ:

def greet(name):
    """
    Name ပေးလိုက်ရင် မင်္ဂလာပါ ပြောသော Function

    Args:
        name: ကြိုဆိုမည့် လူ၏ နာမည်

    Returns:
        ကြိုဆိုသော Message (String)
    """
    return f"မင်္ဂလာပါ {name}!"

Parameters နဲ့ Arguments

Function ထဲကို အပြင်ကနေ Data ထည့်ပေးလို့ ရပါတယ်:

def greet(name):           # name ← Parameter (ကြေညာချိန်မှာ ခေါ်သည်)
    print(f"မင်္ဂလာပါ {name}")

greet("Aung Aung")         # "Aung Aung" ← Argument (ခေါ်ချိန်မှာ ထည့်ပေးသည်)
greet("Su Su")

Multiple Parameters

def introduce(name, age, city):
    print(f"ကျွန်တော် {name} ဖြစ်ပြီး {age} နှစ် ရှိပါတယ်")
    print(f"နေထိုင်ရာ: {city}")

introduce("Aung", 20, "ရန်ကုန်")
introduce("Su", 22, "မန္တလေး")

Default Parameters (ပုံသေ တန်ဖိုးများ)

Parameter ကို Default Value ပေးထားနိုင်ပါတယ် — Argument မထည့်ပေးရင် Default ကို သုံးသွားပါမယ်:

def order_coffee(type="ရိုးရိုး ကော်ဖီ", size="M"):
    print(f"ခင်ဗျားရဲ့ {size} {type} ရပါပြီ")

order_coffee()                      # M ရိုးရိုး ကော်ဖီ
order_coffee("Latte")               # M Latte
order_coffee("Mocha", "L")          # L Mocha

Default Argument မှာ List ဒါမှမဟုတ် Dictionary ကို မသုံးပါနဲ့ — အလွဲ ဖြစ်သွားနိုင်ပါတယ်:

# ❌ ဒါမလုပ်ပါနဲ့ — Bug ဖြစ်နိုင်တယ်
def add_item(item, items=[]):
    items.append(item)
    return items

print(add_item("apple"))   # ['apple']
print(add_item("banana"))  # ['apple', 'banana']  ← !!!

# ✅ ဒီလို ရေးပေးပါ
def add_item(item, items=None):
    if items is None:
        items = []
    items.append(item)
    return items

Return — အဖြေ ပြန်ပေးခြင်း

def add_numbers(a, b):
    result = a + b
    return result   # ← ပြန်ပေးလိုက်တယ်

total = add_numbers(5, 10)   # ပြန်လာတဲ့ တန်ဖိုးကို Variable ထဲ ထည့်
print(total * 2)   # 30

print နဲ့ return ကွာခြားချက်:

def bad_function(a, b):
    print(a + b)       # Screen မှာ ပြမယ် — ဒါပေမဲ့ ဆက်သုံးလို့မရဘူး

def good_function(a, b):
    return a + b       # တန်ဖိုး ပြန်ပေးမယ် — ဆက်သုံးလို့ရတယ်

result = bad_function(3, 4)
print(result)    # None!  (print() ဟာ None ပြန်ပေးတဲ့အတွက်)

result = good_function(3, 4)
print(result)    # 7  ✅

Multiple Return Values

Python မှာ Return Value ၂ ခုနဲ့ အထက် ပြန်ပေးနိုင်ပါတယ်:

def get_min_max(scores):
    """ကျောင်းသားတွေရဲ့ Score List ထဲက အငယ်ဆုံးနဲ့ အကြီးဆုံး ပြန်ပေးမယ်"""
    return min(scores), max(scores)

class_scores = [72, 85, 60, 91, 78]   # ကျောင်းသား ၅ ယောက် Score
lowest, highest = get_min_max(class_scores)
print(f"အနိမ့်ဆုံး Score: {lowest}")   # 60
print(f"အမြင့်ဆုံး Score: {highest}")  # 91

Lambda Functions — Anonymous Functions

Lambda ဆိုတာ နာမည်မဲ့ Function ပါ။ တစ်ကြောင်းတည်းနဲ့ ရေးလို့ရပြီး Argument တစ်ခုနဲ့ Expression တစ်ခု Return ပေးပါတယ်:

# ပုံစံ: lambda parameters: expression

# ပုံမှန် Function
def square(x):
    return x ** 2

# Lambda Function (တူညီပါတယ်)
square = lambda x: x ** 2

print(square(5))   # 25

# Lambda ကို sorted() မှာ key အနေနဲ့ သုံးခြင်း
students = [
    {"name": "Kyaw", "score": 70},
    {"name": "Aung", "score": 92},
]
ranked = sorted(students, key=lambda s: s["score"], reverse=True)

Variable Scope (Local vs Global)

Variable ကို ဘယ်နေရာမှာ ကြေညာသလဲ ဆိုတဲ့အပေါ် မူတည်ပြီး ဘယ်နေရာကနေ သုံးနိုင်သလဲ ဆိုတာ သတ်မှတ်ပါတယ်:

greeting = "မင်္ဂလာပါ"     # Global Variable — နေရာတိုင်းကနေ သုံးနိုင်တယ်

def say_hello():
    secret = "Function ထဲပဲ ရှိတယ်"  # Local Variable
    print(greeting)    # ✅ Global ကို Function ထဲကနေ သုံးနိုင်တယ်
    print(secret)      # ✅ Local ကို ဒီ Function ထဲမှာ သုံးနိုင်တယ်

say_hello()

print(greeting)    # ✅ Global ကို Function ပြင်ကနေ သုံးနိုင်တယ်
# print(secret)  # ❌ NameError! Local ကို ပြင်ပကနေ မသုံးနိုင်ပါ

Function ပြင်ပကနေ Global Variable ကို ပြင်ချင်ရင်:

count = 0

def increment():
    global count    # ← global ဆိုတဲ့ Keyword မပါရင် Local ကိုပဲ ဆောက်သွားမယ်
    count += 1

increment()
increment()
print(count)   # 2

global Keyword ကို များများသုံးရင် Code ကို ရှုပ်ထွေးစေပါတယ်။ Function ကနေ တန်ဖိုး ပြင်ချင်ရင် return ကိုသာ သုံးပြီး မူရင်း Variable ကို ပြန်သတ်မှတ်ပေးပါ:

count = 0
count = increment(count)   # Function ကနေ return လာတဲ့ တန်ဖိုး ပြန်ထည့်ပေးတာပါ

Function တည်ဆောက်ရာမှာ ဖြစ်တတ်တဲ့ အမှားများ

# ၁. self ကို မမေ့ပါနဲ့ — OOP မှာ Method ရေးရင် (Module 5 မှာ ဆက်သင်ပါမယ် — Class Methods တွေမှာ self ပါရပါမယ်)
# ၂. return ရှိမရှိ မသေချာရင် Function တန်ဖိုးကို print() နဲ့ စစ်ဆေးကြည့်ပါ
# ၃. Indentation မမှားပါနဲ့

def add(a, b):
    result = a + b
    # return result ← ဒါမပါရင် None ပြန်ပေးပါမယ်
    return result