Variables နှင့် Data Types

Variables ဆိုတာ ဘာလဲ?

Variable ဆိုတာ Data တွေကို သိမ်းထားပေးတဲ့ “သေတ္တာလေး” တွေနဲ့ တူပါတယ်။ သေတ္တာပေါ်မှာ နာမည်တပ်ထားပြီး အထဲမှာ ကိုယ်သိမ်းချင်တဲ့ တန်ဖိုးကို ထည့်ထားလို့ ရပါတယ်။

name = "Aung Aung"   # name ဆိုတဲ့ သေတ္တာထဲ "Aung Aung" ထည့်
age = 20             # age ဆိုတဲ့ သေတ္တာထဲ 20 ထည့်

Variable နာမည်ပေးတဲ့ စည်းကမ်းချက်များ:

# ✅ မှန်ကန်သည်
student_name = "Su Su"
age2 = 25
_private = True

# ❌ မမှန်ကန် (Error တက်မည်)
2name = "Aung"     # ဂဏန်းနဲ့ မစနိုင်
my-name = "Aung"   # (-) သင်္ကေတ မသုံးရ
class = "first"    # Python Keyword မသုံးရ

Python မှာ Variable တစ်ခုကို Type အရင်သတ်မှတ်စရာ မလိုပါဘူး — တန်ဖိုး ထည့်လိုက်တာနဲ့ Python က ကိုယ်တိုင် သိပါတယ်။ နောက်မှ ပြောင်းချင်ရင်လည်း ရပါတယ်:

price = 5000        # Integer (ငွေပမာဏ)
price = "ငါးထောင်"   # String ဖြစ်သွား (Error မတက်ဘူး)
price = [5000, 3000] # List ဖြစ်သွား

Data Types (ဒေတာ အမျိုးအစားများ)

Python မှာ အဓိက Data Type ၅ မျိုး ရှိပါတယ်:

၁. String (စာသား)

စာသားတွေကို သိမ်းဖို့ သုံးပါတယ်။ "" (Double Quote) ဒါမှမဟုတ် '' (Single Quote) ထဲမှာ ရေးပေးရပါတယ်:

name = "Aung Aung"
city = 'ရန်ကုန်'
message = "မင်္ဂလာပါ! ဒါ Python ပါ။"

print(type(name))     # <class 'str'>
print(len(name))      # 9  (စာလုံး အရေအတွက်)

၂. Integer (ကိန်းပြည့်)

ဒသမဂဏန်း မပါတဲ့ ကိန်းဂဏန်းတွေပါ:

age = 20
year = 2024
negative = -5

print(type(age))   # <class 'int'>

၃. Float (ဒသမကိန်း)

ဒသမဂဏန်း ပါတဲ့ ကိန်းဂဏန်းတွေပါ:

price = 99.99
pi = 3.14159
temperature = -2.5

print(type(price))   # <class 'float'>

၄. Boolean

True (မှန်တယ်) ဒါမှမဟုတ် False (မှားတယ်) ဆိုတဲ့ တန်ဖိုး နှစ်ခုပဲ ရှိပါတယ်:

is_student = True
is_raining = False

print(type(is_student))   # <class 'bool'>

၅. None

None ဆိုတာ “တန်ဖိုး မရှိသေးဘူး” လို့ အဓိပ္ပာယ်ရပါတယ်။ Variable တစ်ခုကို တည်ဆောက်ထားပြီး ဘာမှ မထည့်ဘဲ နောက်မှ ထည့်ဖို့ Plan ရှိတဲ့အခါမျိုးမှာ သုံးလို့ရပါတယ်။

result = None       # မသိသေးဘူး
user_name = None    # User က login မဝင်ရသေးဘူး

print(result)        # None
print(type(result))  # <class 'NoneType'>

# None စစ်ဆေးနည်း
if result is None:
    print("ရလဒ် မရသေးဘူး")

type() — Data Type စစ်ဆေးနည်း

ဘယ် Variable ကိုမဆို type() Function နဲ့ စစ်ဆေးကြည့်လို့ ရပါတယ်:

name = "Aung Aung"
age = 20
price = 99.99
active = True
empty = None

print(type(name))    # <class 'str'>
print(type(age))     # <class 'int'>
print(type(price))   # <class 'float'>
print(type(active))  # <class 'bool'>
print(type(empty))   # <class 'NoneType'>

Type Conversion — Type ပြောင်းလဲခြင်း

Type တစ်ခုကနေ တစ်ခုကို ပြောင်းလဲနိုင်ပါတယ်:

# String → Integer
age_str = "20"
age_int = int(age_str)
print(age_int + 1)    # 21  (String ဆိုရင် + သည် ပေါင်းလဒ် မဟုတ်ဘဲ ချိတ်ဆက်သွားပါမယ်)

# Integer → String
score = 95
message = "Score: " + str(score)
print(message)    # Score: 95

# String → Float
price_str = "99.99"
price = float(price_str)
print(price * 2)    # 199.98

# Integer → Float
num = 5
print(float(num))    # 5.0

# Boolean conversion
print(bool(0))       # False
print(bool(1))       # True
print(bool(""))      # False  (Empty String)
print(bool("hello")) # True

int("hello")    # ValueError!  — "hello" ကို ကိန်းဂဏန်း ပြောင်းလို့ မရပါဘူး
int("99.5")     # ValueError!  — Float ပုံစံ String ကို int() တန်းပြောင်းလို့ မရပါဘူး (float() သာ ရပါမယ်)
int(float("99.5"))  # 99  — ဒီလို ဆင့်ပြောင်းလို့တော့ ရပါတယ်

Operators

Arithmetic Operators (ပေါင်းနှုတ်မြှောက်စား)

a = 10
b = 3

print(a + b)   # 13  (ပေါင်း)
print(a - b)   # 7   (နှုတ်)
print(a * b)   # 30  (မြှောက်)
print(a / b)   # 3.333...  (စား — Float ပြန်ပေးပါမယ်)
print(a // b)  # 3   (ကိန်းပြည့်ဖြင့် စား — ဒသမ ဖြတ်)
print(a % b)   # 1   (Mod — ကြွင်းရလဒ်)
print(a ** b)  # 1000 (a ကို b ထပ် — 10³)

Comparison Operators (နှိုင်းယှဉ်စစ်ဆေးခြင်း)

နှိုင်းယှဉ်တဲ့ Operators တွေက စစ်ဆေးပြီး True ဒါမှမဟုတ် False ပြန်ပေးပါတယ်:

x = 10
y = 5

print(x == y)   # False  (တူသလား?)
print(x != y)   # True   (မတူဘူးလား?)
print(x > y)    # True   (ကြီးသလား?)
print(x < y)    # False  (ငယ်သလား?)
print(x >= y)   # True   (ကြီးတယ် သို့မဟုတ် တူသလား?)
print(x <= y)   # False  (ငယ်တယ် သို့မဟုတ် တူသလား?)

f-strings — ရှင်းလင်းတဲ့ Text Formatting

name = "Su Su"
age = 22
score = 95.678

# f"..." ပုံစံနဲ့ Variable ကို {} ထဲ ထည့်ပါ
print(f"မင်္ဂလာပါ {name}! ခင်ဗျားအသက်က {age} နှစ် ရှိပါပြီ")

# Expression တွေကိုလည်း တိုက်ရိုက် ထည့်နိုင်ပါတယ်
print(f"Score: {score:.2f}")   # Score: 95.68  (ဒသမ ၂ ထပ်)
print(f"Next year: {age + 1}") # Next year: 23

# ဒါကို သုံးနိုင်ပါပြီ — ဒီ Course ထဲမှာ f-string ကိုသာ အဓိက သုံးသွားပါမယ်

Multiple Assignment

# Variable တစ်ချက်တည်း — ဂိမ်းအမှတ်တွေကို ကနဦး 0 သတ်မှတ်ခြင်း
morning = afternoon = evening = 0
print(morning, afternoon, evening)   # 0 0 0

# Tuple Unpacking
name, age, city = "Aung", 20, "ရန်ကုန်"
print(name)   # Aung
print(age)    # 20
print(city)   # ရန်ကုန်

# နှစ်ယောက်ရဲ့ Score ကို လဲလှယ်ခြင်း
mg_mg_score = 85
su_su_score = 92
mg_mg_score, su_su_score = su_su_score, mg_mg_score
print(mg_mg_score, su_su_score)   # 92 85

ဖြစ်တတ်တဲ့ အမှားများ

# ၁. Type မစစ်ဆေးဘဲ ပေါင်းခြင်း
age = "20"        # String!
# print(age + 1)  # TypeError!
print(int(age) + 1)  # ✅ 21

# ၂. None ကို Math တွက်ချက်ခြင်း
result = None
# print(result + 1)  # TypeError: unsupported operand
if result is not None:
    print(result + 1)

# ၃. == နဲ့ = ကို ရောသုံးခြင်း
x = 5       # ← Assign (တန်ဖိုးထည့်သည်)
x == 5      # ← Compare (စစ်ဆေးသည်)