SSH Key Cryptography နှင့် VPS Server Access Hardening

SSH Key Cryptography အလုပ်လုပ်ပုံ (Public vs Private Key)

SSH Keys စနစ်သည် Asymmetric Cryptography (မညီမျှသော သော့တွဲစနစ်) ပေါ်တွင် အခြေခံထားပါတယ်:

graph LR
    subgraph Developer Laptop
        PrivKey["🔑 Private Key (id_ed25519)<br/>မိမိစက်ထဲတွင်သာ အလုံပိတ် သိမ်းဆည်းရမည်"]
    end

    subgraph Cloud VPS Server
        PubKey["🔓 Public Key (id_ed25519.pub)<br/>~/.ssh/authorized_keys ထဲသို့ ထည့်သွင်းထားသည်"]
    end

    PrivKey -.->|Cryptographic Handshake| PubKey

Private Key (id_ed25519): ခင်ဗျား၏ Laptop ထဲတွင်သာ အမြဲရှိနေရမည်ဖြစ်ပြီး မည်သူ့ကိုမျှ (GitHub အပါအဝင်) လုံးဝ မပြသရသော လျှို့ဝှက်သော့ ဖြစ်သည်။
Public Key (id_ed25519.pub): Server ပေါ်သို့ ပို့ဆောင်သိမ်းဆည်းထားသော အများပြည်သူသုံး သော့ခလောက် ဖြစ်သည်။

အဆင့် ၁: Local Computer တွင် SSH Key Pair ထုတ်ယူခြင်း

မိမိ၏ Mac သို့မဟုတ် Windows Terminal တွင် အောက်ပါ Command ကို Run ပါ (RSA ထက် ပိုမိုမြန်ဆန်ပြီး လုံခြုံသော Ed25519 ကို အသုံးပြုပါသည်):

ssh-keygen -t ed25519 -C "admin@takkatho.dev"

ဖိုင်သိမ်းမည့် နေရာ မေးပါက Enter သာ နှိပ်ပါ။ (Default: ~/.ssh/id_ed25519)
Passphrase (စကားဝှက်) မေးပါက အပိုလုံခြုံရေးအတွက် စကားဝှက် ရိုက်ထည့်နိုင်ပါသည် သို့မဟုတ် Enter နှိပ်၍ ကျော်နိုင်ပါသည်။

အဆင့် ၂: Public Key အား Server ပေါ်သို့ ကူးယူတင်သွင်းခြင်း

နည်းလမ်း A: `ssh-copy-id` ဖြင့် အလွယ်တကူ တင်ခြင်း (Recommended)

ssh-copy-id ubuntu@YOUR_VPS_IP

နည်းလမ်း B: Manual ကူးယူနည်း

အကယ်၍ ssh-copy-id မရပါက မိမိစက်မှ Public Key ကို ကူးယူပါ:

cat ~/.ssh/id_ed25519.pub

ထွက်လာသော ssh-ed25519 AAAA... စာကြောင်းရှည်ကို Copy ကူးပြီး Server ထဲရှိ ~/.ssh/authorized_keys ထဲသို့ သွားရောက် Paste လုပ်ပေးရပါမည်:

# Server ပေါ်တွင်:
mkdir -p ~/.ssh
chmod 700 ~/.ssh
nano ~/.ssh/authorized_keys
# (Paste the public key here)
chmod 600 ~/.ssh/authorized_keys

အဆင့် ၃: SSH Server Configuration ကို Hardening ပြုလုပ်ခြင်း

ယခုအခါ Password မလိုဘဲ SSH Key ဖြင့်သာ Login ဝင်ခွင့်ပြုရန် Server ၏ SSH Config ကို ပြင်ဆင်ပါမည်:

sudo nano /etc/ssh/sshd_config

အောက်ပါ Setting ၃ ခုကို ရှာဖွေ၍ ပြင်ဆင်ပါ:

# 1. Root အကောင့်ဖြင့် တိုက်ရိုက် SSH ဝင်ခွင့်ကို ပိတ်မည်
PermitRootLogin no

# 2. စကားဝှက် (Password) ဖြင့် Login ဝင်ခွင့်ကို လုံးဝ ပိတ်မည် (Brute-force ကာကွယ်ရန်)
PasswordAuthentication no

# 3. Public Key ဖြင့်သာ Login ဝင်ခွင့်ကို ဖွင့်မည်
PubkeyAuthentication yes

အဆင့် ၄: SSH Service ကို Restart မလုပ်မီ စစ်ဆေးခြင်း

# SSH Daemon ကို Restart လုပ်မည်
sudo systemctl restart ssh

# (သို့မဟုတ် Ubuntu အချို့တွင်)
sudo systemctl restart sshd

ssh -i ~/.ssh/id_ed25519 ubuntu@YOUR_VPS_IP

Password တောင်းဆိုခြင်း မရှိဘဲ ချက်ချင်း Server ထဲသို့ ရောက်ရှိသွားပါက ခင်ဗျား၏ VPS သည် အောင်မြင်စွာ လုံခြုံသွားပြီ ဖြစ်ပါသည်။

🎯 သင်ခန်းစာ အနှစ်ချုပ်

အမြဲတမ်း ed25519 SSH Key algorithm ကို သုံးပါ။
Server ပေါ်တွင် PasswordAuthentication no သတ်မှတ်ပါ။
Root User ဖြင့် တိုက်ရိုက် Login မဝင်ဘဲ sudo User ဖြင့်သာ ဝင်ရောက်ပါ။

📖

ဒီသင်ခန်းစာ ဖတ်ပြီးပြီလား?

ပြီးမြောက်ကြောင်း မှတ်သားထားရန် အောက်ပါ ခလုတ်ကို နှိပ်ပါ